SOSYAL MEDYAYI TEMİZLEMEYE BURADAN BAŞLAYIN

Telgrafhane yazarlarından Taylan Özbay’ın dün internet sitemizde yayınladığımız, Asıl Soru: Bizi Bu Batağa Kim İtti, başlıklı yazısına dair gelen mesajlardan birini, sosyal medyadaki nefret suçlarının üzerine yürüme kararı alan iktidara ufak bir katkı olması amacıyla yorumsuz şekilde paylaşıyoruz…
 telgrafhane.org

Çok Okunanlar

CUMHURİYET GAZETESİ TARTIŞMASI BİZE NEYİ ANLATTI?

Resim
George Orwell 1984 romanında,  “Yönetmek ve yönetmeyi sürdürmek isteniyorsa, gerçekliğin anlamını dağıtacak yetenekte olunmalıdır”  der. Gerçekliğin anlamını dağıtmak; neoliberal çağın kullanım kılavuzudur; kökeni ne olursa olsun, bir kez liberal sosa batırılmış tüm düşün akımlarına altın tepside sunulmuştur. Tepe tepe kullanırlar. Cumhuriyet gazetesi; Cumhuriyet devriminin fikir ve ideallerini savunmak üzere kurulmuş bir gazetedir. Dünden bugüne yazar kadrosu, Kemalizmden sosyalizme uzanan bir yelpazede ama hep bu temelde kalemlerini halkın hizmetine sunmuş, kimisi bu uğurda can vermiştir. Cumhuriyet gazetesi gibi bir gazeteyi düşünsel köklerinden koparıp, kimliksizleştirip, bir de kendini gazeteye yeni bir kimlik verecek derece yetkin sunup, okurlara da bunu kabul ettirebilmek için,  ‘gerçekliğin anlamını dağıtacak yetenekte olmak’  gerekir. Öyleydiler. Ve biz, vakıf toplantısını takip eden on gün boyunca, bıraktıkları yıkıntının ardından, gerçeklik an...
Devamını oku

İşgalci kamyonunun altında kalan çocuğun umudu / Barış Pehlivan

Resim
Babası ile birlikte hastanedeki annesini ziyarete gidiyordu. Üzerlerine doğru bir kamyon hızla gelmeye başladı. 6 yaşındaki çocuk bedeni kamyon tekerleklerinin arasındaydı. Mucize eseri, sağ kurtuldu. Baba şoförden davacı olmak istese de nafileydi. Çünkü kamyon, İstanbul’u işgal eden düşmanlara aitti. Gün geldi, işgal edenler gitti, beyaz at üstünde Refet Paşa Türk ordusuyla İstanbul’a girdi. Onu alkışlayan ellerden ikisi, işgalci kamyonunun altında kalan çocuğundu. Ve o çocuk büyüdü, Atatürk’ün Dolmabahçe Sarayı’ndaki naaşının başındaki son nöbetçi bir teğmen oldu. İşgalci kamyonundan kurtulan, kurtuluşu alkışlayan, 10 Kasım’ın askeri Aziz Nesin’di. YAKUP KADRİ’Yİ TİTRETEN HABER Sanatçıların “ Reddediyoruz ” başlıklı bildirisi yayımlandı geçen hafta. Orada şu satırlar dikkatimi çekti: “Cumhuriyetimizin değerleri alt üst edilmiş. Monarşi hayranlığı körükleniyor. Osmanlı İmparatorluğu’nun birkaç yüzyılı kapsayan aydınlanma çabaları göz ardı edilerek en karanlık, en gerici, en baskıcı dö...
Devamını oku

TÜRK HALKININ BU NUMARALARA KARNI TOK

Resim
Duygusal refleksler toplumlarda durup dururken ortaya çıkmaz. Çoğu zaman altında derin acılar vardır. PKK terör örgütünün bu toplumun bilincindeki yansıması böylesidir. 15 Temmuz sonrası Fetöcüler için gelişen refleks de benzeridir. Her ikisi de toplumun canını yaktığı için, can aldığı için, insanların algısında çok kötü çağrışımlara neden olduklarından, nefretle anılmaktadır. Bunu bilip, toplumların bu tip duygusal reflekslerini, kendi siyasi amaçları için kullanmak, toplumun acıyla ortaya çıkmış tepkilerini sömürmek, sağ siyasetin ezelden beri en büyük numarasıdır ve çirkin bir numaradır. Muharrem İnce meydanları coşturup, halkın dilinden konuşup, halkın derdini, çilesini, iktidarın on altı yıldır bu topluma yaşattıklarını dillendirdikçe; yalın gerçekler karşısında kendisini savunma şansı kalmayan iktidar ve kadroları, sağ siyasetin ezelden beri en büyük numarasına bir kez daha başvuruyor. Son olarak Başbakan Yardımcısı çıkıp, ‘Kandil’e gidip, gereğini yapacağız” diyor. ...
Devamını oku

TEMEL ÇATLAYINCA

Resim
Gazetede o fotoğrafı görünce, dudaklarımda acı bir tebessüm belirmiştir herhâlde. Ortada gün geçtikçe vahşileşen bir dünya sisteminin vücut bulmuş hâli Trump; bir yanında Aliyev, diğer yanında Paşinyan. Aralarındaki gerginliğe son verdiği için her ikisi de Trump’ı Nobel Barış Ödülü’ne aday gösteriyor; neşesi yüzünden belli olan Trump ise, “Kafkaslar’da barışı tesis etmenin” karşılığında Zengezur Koridoru’nu 99 yıllığına cebe indirmiş. Anadolu Ajansı haberi şu başlıkla veriyor: “Türkiye, Zengezur Koridoru'nun açılmasıyla küresel tedarik zincirlerinde merkez olabilir”. Muhakkak…   Aynı sahne, çok zaman önce Kafkaslar’da barışı tesis eden Trump beni bir başka düşünceye yolculuyor. Birinci Dünya Savaşı sona ermiş. Rusya’da Çarlık devrilmiş fakat Ekim Devrimi henüz hız almamışken; savaştan yenik çıkan Osmanlı’da kurtuluş fişeğini Mustafa Kemal ateşlemiş. Herkesin birbirine şüpheyle yaklaştığı, herkesin her an uyanık olma çabasında olduğu günler. Yenilmiş Osmanlı ve Çarlık ...
Devamını oku

ASIL SORU: BİZİ BU BATAĞA KİM İTTİ?

Resim
“İnsanlar öldürülürken susulamaz.” Susulamaz elbette ama susmayıp, konuşurken ne söylediğiniz de önemlidir: “Teröre karşı bir arada olacağız.” “Birliğimize, bütünlüğümüze yapılan bu saldırı karşısında dimdik ayaktayız.” “Sonuna kadar gideceğiz.” “Kınıyoruz.” “Zaman, siyaset yapma değil, yara sarma zamanıdır.” Örneğin susmayıp da bunları söyleyecekseniz, boş verin, susun daha iyi. Canından olmuş onlarca insanın, yaşam hakkı elinden alınmış olanların bu en yüce haklarını savunmak yerine, lafı eğip bükecekseniz, susun daha iyi… Susun beyler, televizyon ekranlarında, ölmüş gencecik bedenler üzerinden, bu kan gölünün orta yerinde hâlâ iktidarı aklamaya çalışan sayın gazeteciler, sayın yazarlar, sayın akademisyenler, sayın çok bilir kişiler, lütfen susun! … “İnsanlar öldürülürken susulamaz.” Susulamaz elbette ama susmayıp, konuşurken ne söylediğiniz de önemlidir: Yer kürenin en büyük kan kaybı olan Ortadoğu coğrafyasında yer alıp da, Ortadoğu bataklığına saplan...
Devamını oku

TALAT PAŞA’YI MI KONUŞALIM KOMŞUSUNU SIRTINDAN VURANLARI MI?

Resim
Tarihsel tartışmalar; entelektüel ya da akademik boyutu aşıp güncel siyaset konusu olduğunda şayet gündemle kurulabilecek somut bir bağ varsa, gevezeliğin ötesinde bir parça anlam kazanıyor. Bu pencereden bakıldığında, lafı hiç de eğip bükmeden soralım: Bugünün gerçekliğinde tartışılması gereken Talat Paşa mıdır yoksa emperyalizme sırtını dayayıp, en güçsüz anında bir halkı sırtından bıçaklamaya yeltenmiş olanlar mı? Peki bunu tartıştırırlar mı? Açalım: Bugün, tehdit kendilerine dönmeye başlayınca en büyük AKP karşıtı kesilen nice liberal, liberal solcu ve hatta dinci 2000’lerin başında AKP’nin iktidara gelişiyle birlikte sırtlarını sağlam duvara dayayıp, ülkenin temel yapısına, tarihine, devrimine karşı fütursuz bir saldırıya geçmişlerdi. Bu saldırının kendi çıkarlarına kayıtsız-şartsız hizmet ettiğini gören kapitalist emperyalizmin de sırtlarını sıvazlamasıyla bu güruh bir baskı unsuruna dönüştürdüğü yalan ve çarpıtmalarıyla tarihimizi eğip bükmeye, yeniden ve kendince yazm...
Devamını oku

'ATATÜRKÇÜLÜK IŞIKLI BİR YOL' (UĞUR MUMCU YAZI DİZİSİ / 2)

Resim
Papirüs dergisinin Nisan 1980 tarihli sayısında Cumhuriyet aydını ile yönetici sınıfın tarihsel yolculuğunu şöylece özetler Cemal Süreya: “Cumhuriyet’in 1950’ye kadar geçirdiği dönemde ortalama aydının özlemleri iktidarınkiyle özdeşti, 1950’den sonra iktidarların onu hiçlemeye, horlamaya başladığı görülüyor; 1960’lar, aydının eski ölçüleri, eski uzlaşmayı gözden kaçırmadan kendini belirtmek istediği yıllardır; 1968’lerden günümüze dek akıp gelen ekonomik, siyasal olaylar içinde ise ipler bütün bütüne kopmuştur. Aydın, yükselmeye başlayan işçi sınıfının yanında ve iktidarın karşısında yer almaya başlamıştır. Hiç değilse, genel doğrultu bu yönde olmuştur.” Önemli ve bugün gözden kaçırılan bir kırılmadır bu.  Cumhuriyet Devriminin özü, geri bırakılmış ve esaret altına alınmış bir toplumun, önce bağımsızlığına sahip çıkıp, ardından bir aydınlanma kavgasına girişmesinin tarihidir. Kemalizm, Türk halkının bağımsızlık ve aydınlanmayı bugün ve yarın bir değişmez ilke kabul edişidir. ...
Devamını oku

Bir Düş Görmüş Gibi / Esme Aras

Resim
Yazar Taylan Özbay’ın “Edebiyatımızın Ustalarının Gözünden Atatürk ve Devrimin Yönü” adlı kitabı (2020), Genel Yayın Yönetmeni olduğu Telgrafhane Yayınları tarafından yayımlandı. Kitabında Atatürk devrimlerini inceleyen Özbay, Cumhuriyet’in kazanımlarını edebiyatçıların gözünden aktarmayı amaçlamış. Onların düşüncelerine, ideallerine kulak verip düşledikleri geleceği yansıtmış. Öner Yağcı’nın önsözü ile açılan bu çalışmanın odağında Atatürk’ü görmüş, o günleri yaşamış, onun yolunu özümsemiş yazarlar var. Özbay’a göre edebiyatçılar, Kurtuluş Savaşı’nın ve devrimlerin önemini kavramış birer kanaat önderi, halk neferi olarak görev yapmıştır. Cumhuriyet devrimleri bir aydınlanma çağıdır ve Mustafa Kemal de bu doğrultudaki yol açıcı önderdir. Yürünecek yol da toplumcu bir yol olmalıdır. İşte Özbay buradan hareketle kitabında, severek okuduğu şu isimlere odaklanır. ∗ ∗∗ Osmanlı’nın dağılma sürecinde savaşlar sürerken, başta İstanbul olmak üzere işgal günlerine tanıklık eden bir kuşaktan gele...
Devamını oku

İÇ CEPHENİN SAVUNMA DUVARI

Resim
  “ Dünyanın bugünkü kepaze hâline insan bozuluyor ” diye yazmıştı İlhan Selçuk. Coğrafyamızın ve ülkemizin bugününe ve olası yakın tarihine baktıkça insan daha da bozuluyor. İki günlük hikâye değil çünkü olan biten. Biz buralara Huntington’lardan, Fukuyama’lardan, Graham Fuller’lerden, Henri Barkey’lerden geldik. Sovyetler Birliği’nin yıkılışının ardından, gözümüzün içine baka baka ulus devletlerin dinci rejimlerle zayıflatılacağını ve ardından türlü bahaneyle parçalanarak zararsız ve sömürüye açık kütlelere dönüştürüleceğini yazıp çizmediler mi? Bize bunları, hem de hedef ülkelerden birinin yurttaşıyken, üniversitelerin ilgili bölümlerinde ders kitabı, yardımcı kitap diye okutmadılar mı? Otuz yıldır bu ülkede olan biten her şeyin aslında neye hizmet ettiğini bilip de anlatamamanın derdi değil midir sırtımıza vurulan? Nedir Büyük Ortadoğu Projesi ? İçeride ve dışarıda, kimdir bu projenin taşeronları? Gelmekte olanı görenler, İsrail’in İran saldırısını gözlemlerken Mustafa Ke...
Devamını oku