ÇOCUKLARA KIYMALARINA İZİN VERMEYİN EFENDİLER



Laikliği sadece laiklik olarak tanımlarsanız, bu topraklar için bu terim muhakkak eksik kalacaktır. Laikliği, Anadolu’nun aydınlanma mücadelesinin temel direği olarak tanımlarsak, dün ve bugün yerli yerine oturacaktır.

Dün, aydınlıktır.

Eldeki küçücük imkânlarla karanlığın üzerine emin adımlarla yürümektir.

Aklı özgürleştirmek, kulluktan sıyrılıp yurttaşı inşa etmektir.

Dün, Kurtuluş Savaşı’na katılmak üzere Anadolu’ya geçen genç Nazım Hikmet’in, bizim asıl cephemiz oralardır denilerek, savaş sırasında bir okula öğretmen olarak atanmasıdır.

Dün, savaşın en çetin günlerinde, il-ilçe yöneticilerine çekilen telgrafla, ödenecek maaşlar içinde önceliğin muhakkak öğretmenlere verilmesinin emredilişidir.

Dünde, ‘Ülkemizi gerçek hedefe, gerçek mutluluğa kavuşturmak için iki orduya ihtiyaç vardır: Biri vatanımızı kurtaran asker ordusu, diğeri ulusumuzun geleceğini yoğuran irfan (bilim, kültür) ordusudur’ vardır.

Dünde, ‘Ordularımızın kazandığı zafer, sizin eğitim ordularınız için yol açtı. Gerçek zaferi siz, öğretmenler kazanacaksınız. Bunu başaracağınızdan kuşkum yoktur. Sarsılmaz bir inançla ben ve arkadaşlarım sizi gözeteceğiz. Sizin karşılaştığınız tüm engelleri kıracağız’ vardır.

Dünde, ‘Öğretmenler, Cumhuriyet sizden fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller ister’ vardır.

Dünde bu toprakların en büyük aydınlanma devrimcisi Mustafa Kemal ve O’nun özgür aklı yücelten, cumhuriyetin aydınlık tohumlarını bu ülkenin yarınlarına eken kahraman öğretmenleri vardır.

Dün, aydınlıktır…

Dün, devrimcidir…

…

Bugün, karanlıktır…

Bugün, utanmaz ve küstah bir karşıdevrimdir…

Ve karşıdevrimcilerin birbirine düşmüş olması, ne bir zamanlar birlikte işledikleri suçları aklar ne de bugün galebe gelen karşıdevrim kolunun, cumhuriyet devrimleri ve felsefesiyle hesaplaşma yolunu meşrulaştırır.

Hepsi birdir…

Bugün, özgür, bağımsız, uygar ve demokratik yurttaşlar yetiştirmek üzere yola çıkmış bir devrimin en karanlık günleridir.

Yıllar yılı bu ülkenin eğitim sisteminde gedikler açmaya, kendi karanlığına bir yol bulmaya çalışan karşıdevrim –ki bu konuda hayli maharetlidir-, bugün, semiren cesaretiyle bu ülkenin geleceği olan çocuklara el atmıştır.

Bilimsel, laik ve demokratik eğitim hedefinden gelinen nokta, ilköğretim çağındaki çocuklara Kuran okutulan okullar, beşinci sınıf çocuklarından derse başörtüsüyle gelmesini isteyebilen öğretmenler, 15 Temmuz tiyatroları, AKP propagandası ve iktidarın akıl suyunda şekillenen bir müfredattır.

Yeni eğitim-öğretim yılınız kutlu olsun!

Devrimin tohumlarını süpüren karanlık, karşıdevrimin tohumlarını ekmekte ilk defa bu denli cesur, bu denli rahattır…

Bugün, karşıdevrimdir…

Bugün, karanlıktır…

Görün, duyun, bilin…

Bu ülkenin temel değerlerini ayaklar altına serdiler, sustunuz.

Bu ülkenin aklını, fikrini, zihnini sakatladılar, sustunuz.

Bu ülkenin omurgasını, bu ülkeyi ayakta tutan bütün dokunulmazlarını çiğnediler, sustunuz.

Dünden bugüne onurla taşınan ne kadar emanet varsa, suskunluğunuzla attınız sırtınızdan…

Bugün, çocuklarınıza uzanıyor elleri…

Bugün, yarının hamuruna şekil vermeye kalkıyorlar, sizin çocuklarınızla, onların pırıl pırıl zihinleriyle…

Çocuklarınızı karşıdevrimin askerleri yapmalarına izin vermeyin efendiler…

Çocuklarınızın akıllarını, kalplerini esir almalarına izin vermeyin efendiler…

Çocuklarınıza kıymalarına izin vermeyin efendiler…

Susmayın efendiler…

Cumhuriyet devrimi, her zaman çocuklara, gençlere emanettir.

O çocuklara, o gençlere sahip çıkın efendiler…

Çok Okunanlar

İşgalci kamyonunun altında kalan çocuğun umudu / Barış Pehlivan

Resim
Babası ile birlikte hastanedeki annesini ziyarete gidiyordu. Üzerlerine doğru bir kamyon hızla gelmeye başladı. 6 yaşındaki çocuk bedeni kamyon tekerleklerinin arasındaydı. Mucize eseri, sağ kurtuldu. Baba şoförden davacı olmak istese de nafileydi. Çünkü kamyon, İstanbul’u işgal eden düşmanlara aitti. Gün geldi, işgal edenler gitti, beyaz at üstünde Refet Paşa Türk ordusuyla İstanbul’a girdi. Onu alkışlayan ellerden ikisi, işgalci kamyonunun altında kalan çocuğundu. Ve o çocuk büyüdü, Atatürk’ün Dolmabahçe Sarayı’ndaki naaşının başındaki son nöbetçi bir teğmen oldu. İşgalci kamyonundan kurtulan, kurtuluşu alkışlayan, 10 Kasım’ın askeri Aziz Nesin’di. YAKUP KADRİ’Yİ TİTRETEN HABER Sanatçıların “ Reddediyoruz ” başlıklı bildirisi yayımlandı geçen hafta. Orada şu satırlar dikkatimi çekti: “Cumhuriyetimizin değerleri alt üst edilmiş. Monarşi hayranlığı körükleniyor. Osmanlı İmparatorluğu’nun birkaç yüzyılı kapsayan aydınlanma çabaları göz ardı edilerek en karanlık, en gerici, en baskıcı dö...
Devamını oku

UĞUR MUMCU NEYİ TEMSİL EDİYOR?

Resim
Büyük ölüleri anmanın sabit bir yolu, yöntemi yok elbette. Ancak bir öz var ki, yitirildiğinde ölümlerin bize yüklediği sorumluluğa da hıyanet etmiş oluyoruz. Her 24 Ocak’ta olduğu gibi bu yıl da Uğur Mumcu’yu beylik cümlelerle ananlar çok olacak; “ bayrağı bizde ”ciler, “ emanetine sahip çıkanlar ”, “ bıraktığı yerden mücadeleye devam edenler ”… Gelin biz, “ Aslolan fikirdir ” deyip, bildiğimiz özden şaşmadan Mumcu üzerine düşünelim. İlk sorumuz, “ Eksilen neydi? ” olsun. Uğur Mumcu’nun alçakça katledilmesiyle neyi yitirdik? Yetkin bir araştırmacı gazeteciyi mi? Bugün Mumcu gibi, yolsuzluğun, hırsızlığın, kaçakçılığın, hayali ihracatın, rüşvetin üzerine giden yetkin araştırmacı gazetecilerimiz yok mu sahiden? Yeri dolmaz bir Atatürkçüyü mü? Atatürk üzerine, Atatürkçülük üzerine emek harcamış, fikirler ve çözümlemeler ortaya dökmüş nice yazarımız, düşünürümüz yok mu bizim? Toplumculuğu, solculuğu, sosyalistliği; hukukun üstünlüğüne, demokrasiye inancı mı? Ülkemizde bu değ...
Devamını oku

İÇ CEPHENİN SAVUNMA DUVARI

Resim
  “ Dünyanın bugünkü kepaze hâline insan bozuluyor ” diye yazmıştı İlhan Selçuk. Coğrafyamızın ve ülkemizin bugününe ve olası yakın tarihine baktıkça insan daha da bozuluyor. İki günlük hikâye değil çünkü olan biten. Biz buralara Huntington’lardan, Fukuyama’lardan, Graham Fuller’lerden, Henri Barkey’lerden geldik. Sovyetler Birliği’nin yıkılışının ardından, gözümüzün içine baka baka ulus devletlerin dinci rejimlerle zayıflatılacağını ve ardından türlü bahaneyle parçalanarak zararsız ve sömürüye açık kütlelere dönüştürüleceğini yazıp çizmediler mi? Bize bunları, hem de hedef ülkelerden birinin yurttaşıyken, üniversitelerin ilgili bölümlerinde ders kitabı, yardımcı kitap diye okutmadılar mı? Otuz yıldır bu ülkede olan biten her şeyin aslında neye hizmet ettiğini bilip de anlatamamanın derdi değil midir sırtımıza vurulan? Nedir Büyük Ortadoğu Projesi ? İçeride ve dışarıda, kimdir bu projenin taşeronları? Gelmekte olanı görenler, İsrail’in İran saldırısını gözlemlerken Mustafa Ke...
Devamını oku

CUMHURİYET GAZETESİ TARTIŞMASI BİZE NEYİ ANLATTI?

Resim
George Orwell 1984 romanında,  “Yönetmek ve yönetmeyi sürdürmek isteniyorsa, gerçekliğin anlamını dağıtacak yetenekte olunmalıdır”  der. Gerçekliğin anlamını dağıtmak; neoliberal çağın kullanım kılavuzudur; kökeni ne olursa olsun, bir kez liberal sosa batırılmış tüm düşün akımlarına altın tepside sunulmuştur. Tepe tepe kullanırlar. Cumhuriyet gazetesi; Cumhuriyet devriminin fikir ve ideallerini savunmak üzere kurulmuş bir gazetedir. Dünden bugüne yazar kadrosu, Kemalizmden sosyalizme uzanan bir yelpazede ama hep bu temelde kalemlerini halkın hizmetine sunmuş, kimisi bu uğurda can vermiştir. Cumhuriyet gazetesi gibi bir gazeteyi düşünsel köklerinden koparıp, kimliksizleştirip, bir de kendini gazeteye yeni bir kimlik verecek derece yetkin sunup, okurlara da bunu kabul ettirebilmek için,  ‘gerçekliğin anlamını dağıtacak yetenekte olmak’  gerekir. Öyleydiler. Ve biz, vakıf toplantısını takip eden on gün boyunca, bıraktıkları yıkıntının ardından, gerçeklik an...
Devamını oku

TALAT PAŞA’YI MI KONUŞALIM KOMŞUSUNU SIRTINDAN VURANLARI MI?

Resim
Tarihsel tartışmalar; entelektüel ya da akademik boyutu aşıp güncel siyaset konusu olduğunda şayet gündemle kurulabilecek somut bir bağ varsa, gevezeliğin ötesinde bir parça anlam kazanıyor. Bu pencereden bakıldığında, lafı hiç de eğip bükmeden soralım: Bugünün gerçekliğinde tartışılması gereken Talat Paşa mıdır yoksa emperyalizme sırtını dayayıp, en güçsüz anında bir halkı sırtından bıçaklamaya yeltenmiş olanlar mı? Peki bunu tartıştırırlar mı? Açalım: Bugün, tehdit kendilerine dönmeye başlayınca en büyük AKP karşıtı kesilen nice liberal, liberal solcu ve hatta dinci 2000’lerin başında AKP’nin iktidara gelişiyle birlikte sırtlarını sağlam duvara dayayıp, ülkenin temel yapısına, tarihine, devrimine karşı fütursuz bir saldırıya geçmişlerdi. Bu saldırının kendi çıkarlarına kayıtsız-şartsız hizmet ettiğini gören kapitalist emperyalizmin de sırtlarını sıvazlamasıyla bu güruh bir baskı unsuruna dönüştürdüğü yalan ve çarpıtmalarıyla tarihimizi eğip bükmeye, yeniden ve kendince yazm...
Devamını oku

TEMEL ÇATLAYINCA

Resim
Gazetede o fotoğrafı görünce, dudaklarımda acı bir tebessüm belirmiştir herhâlde. Ortada gün geçtikçe vahşileşen bir dünya sisteminin vücut bulmuş hâli Trump; bir yanında Aliyev, diğer yanında Paşinyan. Aralarındaki gerginliğe son verdiği için her ikisi de Trump’ı Nobel Barış Ödülü’ne aday gösteriyor; neşesi yüzünden belli olan Trump ise, “Kafkaslar’da barışı tesis etmenin” karşılığında Zengezur Koridoru’nu 99 yıllığına cebe indirmiş. Anadolu Ajansı haberi şu başlıkla veriyor: “Türkiye, Zengezur Koridoru'nun açılmasıyla küresel tedarik zincirlerinde merkez olabilir”. Muhakkak…   Aynı sahne, çok zaman önce Kafkaslar’da barışı tesis eden Trump beni bir başka düşünceye yolculuyor. Birinci Dünya Savaşı sona ermiş. Rusya’da Çarlık devrilmiş fakat Ekim Devrimi henüz hız almamışken; savaştan yenik çıkan Osmanlı’da kurtuluş fişeğini Mustafa Kemal ateşlemiş. Herkesin birbirine şüpheyle yaklaştığı, herkesin her an uyanık olma çabasında olduğu günler. Yenilmiş Osmanlı ve Çarlık ...
Devamını oku

Bir Düş Görmüş Gibi / Esme Aras

Resim
Yazar Taylan Özbay’ın “Edebiyatımızın Ustalarının Gözünden Atatürk ve Devrimin Yönü” adlı kitabı (2020), Genel Yayın Yönetmeni olduğu Telgrafhane Yayınları tarafından yayımlandı. Kitabında Atatürk devrimlerini inceleyen Özbay, Cumhuriyet’in kazanımlarını edebiyatçıların gözünden aktarmayı amaçlamış. Onların düşüncelerine, ideallerine kulak verip düşledikleri geleceği yansıtmış. Öner Yağcı’nın önsözü ile açılan bu çalışmanın odağında Atatürk’ü görmüş, o günleri yaşamış, onun yolunu özümsemiş yazarlar var. Özbay’a göre edebiyatçılar, Kurtuluş Savaşı’nın ve devrimlerin önemini kavramış birer kanaat önderi, halk neferi olarak görev yapmıştır. Cumhuriyet devrimleri bir aydınlanma çağıdır ve Mustafa Kemal de bu doğrultudaki yol açıcı önderdir. Yürünecek yol da toplumcu bir yol olmalıdır. İşte Özbay buradan hareketle kitabında, severek okuduğu şu isimlere odaklanır. ∗ ∗∗ Osmanlı’nın dağılma sürecinde savaşlar sürerken, başta İstanbul olmak üzere işgal günlerine tanıklık eden bir kuşaktan gele...
Devamını oku

O, Yurttaş Olmak Sorumluluğu

Resim
Sovyetler Birliği yıkıldığında, dünyamızın egemeni, bir büyük gücün şımarıklığıyla yeniden hesap yaparken, akıl hocaları –hem de yüksek sesle- bundan sonrasını ilan ettiler geri kalanlarımıza: Tarihin Sonu dediler, Medeniyetler Çatışması dediler. Egemenliğimizi güçlendirmek için, toplumların kendi içlerindeki bağları aşındıracağız, yurttaşlık bağını unutturup, ‘mikro’ meselelerde insanları birbirine düşürecek; böylece egemenliğimizi perçinleyeceğiz, dediler; etnik kimlik, mezhep, tarihi meseleler ardı ardına sıralanırken, onlar birbirini yiyecek, biz asıl lokmayı yutacağız… Gizli saklı yapmadılar bunu, kitaplara yazdılar; okuduk, yine de düştük tuzağa. Bugünümüz, oralardan başlar… Şimdilerde, Siyasal İslam’ın sermaye destekli temsilcisi bir iktidar, kendi vatandaşlarının oyunu-iradesini yok sayıp, demokratik seçimleri iptal ederken; ülkenin sosyalisti ve Kemalisti, Dersim mi, Tunceli mi diye birbirine hakaret edip, tehditler savuruyorsa, hep o tuzağa düşmüşlüktendir örne...
Devamını oku

‘SUSMAK BAZEN ÖYLESİNE AĞIR BİR SUÇTUR Kİ...’ (UĞUR MUMCU YAZI DİZİSİ/1)

Resim
BİR YURTSEVERLİK REHBERİ Yirmi altı yıl önce bugün katledildi Uğur Mumcu. Yirmi altı yıldır gazeteciliği, yazarlığı, düşünceleri üzerine çok şey söylendi, yazıldı, çizildi. Öyle ki, bazen o söylenenler arasında gerçek Uğur Mumcu’nun izlerini yitirir gibi olduk... Yirmi altı yıl sonra bugün, onun bütün yazılarını tek tek altını çizerek okuduğumuzda, duygusal, düşünsel ve yöntemsel üç özelliğini, yılmadan, yorulmadan gelecek nesillere hatırlatma gereği duyuyoruz: Halkına karşı duyduğu sorumluluk duygusu, Atatürk’ün tam bağımsızlıkçı kurtuluş düşüncesinden güç alan, yönünü demokratik sosyalizme dönmüş düşüncesi ve ayakları yere basan, somut ve eylemsel mücadeleciliği... Küba Devrimi önderi Fidel Castro, ülkesinin eğitim sistemini niçin titizlikle düzenlediğini anlatırken, kısacık bir cümleyle özetler düşüncesini: “Herkes Che gibi olsun diye...” der. Bu yazı dizisinin amacı da, “Herkes Uğur Mumcu gibi olsun diye”dir. Bir inancı ve bir umudu diri tutmak adınadır... ... Tü...
Devamını oku

YAZAR TAYLAN ÖZBAY İLE “EDEBİYATIMIZIN USTALARININ GÖZÜNDEN ATATÜRK VE DEVRİMİN YÖNÜ” ADLI YAPITINI KONUŞTUK

Resim
  Çağdaş Türk Dili-   Atatürk devrimlerine sanatçıların sanatın, özellikle de yazarların gözünden bakmayı ne zaman düşündünüz,   kitabınızın oluşumundaki itici güç neydi? Taylan Özbay- Cumhuriyet Devrimi üzerine, özüne bakıldığında tarihi olmaktan çok düşünsel kitaplar yazmaya çalışıyorum. Bundaki itici gücü ise özellikle 12 Eylül sonrası toplumun düşün dünyasını baskılayan, sağcılaştıran sermayeci gerici karanlık ile semirme döneminde ona payandalık eden, her fırsatta da bunu sürdüren liberal sağ ve solun bir elden kurguladıkları yeni tarih anlayışına teslim olmamak gerektiği inancım ve bu amaçla toprağımızın en güzel en onurlu tarihsel sürecinin çarpıtılmamasına dair kendi küçük çabamdan alıyorum. “ Edebiyatımızın Ustalarının Gözünden Atatürk ve Devrimin Yönü ” aslında aynı doğrultudaki bir dizi kitabın sonuncusu. İlk kez, “Atatürkçülüğün Kurtuluş Savaşı” ile Kemalizmin asıl düşünsel temeli ve yönü üzerine birlikte düşünelim istemiştim. Bunu, “Uğur Mumcu Kemalizm ve S...
Devamını oku